العَداوَة - دشمنى‏

النَّهيُ عَنِ المُعاداةِ

نهى از دشمنى با يكديگر

v رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : ما عَهِدَ إلَيَّ جَبرَئيلُ عليه السلام في شَي‏ءٍ ما عَهِدَ إلَيَّ في مُعاداةِ الرِّجالِ .

پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : جبرئيل عليه السلام درباره هيچ چيز به اندازه دورى كردن از دشمنى با مردم ، به من سفارش نكرد .

v عنه صلى الله عليه وآله : ما نُهِيتُ عن شَي‏ءٍ بَعدَ عِبادَةِ الأوثانِ ما نُهِيتُ عَن مُلاحاةِ الرِّجالِ .

پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : من بعد از نهى شدن از بت‏پرستى ، از چيزى به اندازه كشمكش كردن با مردم نهى نشدم .

v عنه صلى الله عليه وآله : مَن لاحَى الرِّجالَ سَقَطَت مُروءَتُهُ وذَهَبَت كَرامَتُهُ .

پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : هركه با مردمان ستيزه كند، مروّتش ساقط شود و حرمتش از بين برود.

v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : رَأسُ الجَهلِ مُعاداةُ النّاسِ .

امام على عليه السلام : سرآمد نادانى، دشمنى كردن با مردم است .

v الإمامُ الباقرُ عليه السلام : إيّاكُم والخُصومَةَ ؛ فإنَّها تُفسِدُ القَلبَ وتُورِثُ النِّفاقَ .

امام باقر عليه السلام : از ستيزه‏‌گرى بپرهيزيد؛ زيرا اين كار دل را تباه مى‏كند و نفاق به بار مى‏آورد .

بَذرُ العَداوةِ

بذر دشمنى‏

v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : عِلَّةُ المُعاداةِ قِلَّةُ المُبالاةِ .

امام على عليه السلام : علّت‏دشمنى، بى‏مبالاتى است.

v عنه عليه السلام : لِكُلِّ شَي‏ءٍ بَذرٌ وبَذرُ العَداوَةِ المِزاحُ .

امام على عليه السلام : هر چيزى را بذرى است و بذر دشمنى ، شوخى كردن است .

مَن يَنبَغي أن يُسمّى‏ عَدُوّاً

كسانى كه شايسته است آنها را دشمن ناميد

«يا أيُّها الَّذِينَ آمَنُوا إنَّ مِنْ أزْواجِكُمْ وَأوْلادِكُمْ عَدُوَّاًلَكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ وَإنْ تَعْفُوا وَتَصْفَحُوا وَتَغْفِرُوا فَإنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ» .

«اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! در حقيقت برخى از زنان شما و فرزندان شما دشمنتان هستند. پس، از آنان حذر كنيد. واگر گذشت كنيد و چشم بپوشيد و گناهشان ‏را ببخشيد،همانا خدا آمرزنده‏ مهربان است».

v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : بَطنُ المَرءِ عَدوُّهُ .

امام‏على عليه السلام : شكم آدم ، دشمن اوست .

v الإمامُ الجوادُ عليه السلام : قَد عاداكَ مَن سَتَرَ عَنكَ الرُّشدَ اتِّباعاً لِما تَهواهُ .

امام جواد عليه السلام : كسى كه ، به خاطر پيروى از دلخواه تو ، راه درست را بر تو پنهان دارد ، بى‏گمان با تو دشمنى كرده‏ است .

أعدى‏ عَدُوِّكَ‏

دشمن‏ترين دشمنت‏

v رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : أعدى‏ عَدوِّكَ نَفسُكَ الَّتي بَينَ جَنبَيكَ .

پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : دشمن‏‌ترين دشمن تو ، نفسى است كه ميان دو پهلويت قرار دارد .

v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : أعدى‏ عَدُوٍّ لِلمَرءِ غَضَبُهُ وشَهوَتُهُ ، فَمَن مَلَكَهُما عَلَت دَرَجَتُهُ وبَلَغَ غايَتَهُ .

امام على عليه السلام : دشمن‏ترين دشمن آدمى ، خشم و شهودت اوست . هركه بر اين دو چيره شود ، مقامش بلند گردد و به هدف خود برسد .

التَّحذيرُ مِنِ ائتِمانِ العَدُوِّ

نبايد خود را از دشمن ايمن پنداشت‏

v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : مَن‏نامَ عَن عَدُوِّهِ أنبَهَتهُ المَكايِدُ .

امام على عليه السلام : هركه از دشمن خود غافل شود ، دسيسه‏‌ها او را به خود آورد .

v عنه عليه السلام : مَن نامَ لَم يُنَمْ عَنهُ .

امام على عليه السلام : هركه (از دشمن خود) غافل باشد ، (دشمن) از او غافل نباشد .

v عنه عليه السلام : لاتَستَصغِرَنَّ عَدُوّاً وإن ضَعُفَ .

امام على عليه السلام : هيچ دشمنى را دست كم مگير ، هر چند ناتوان باشد .

استِصلاحُ الأعداءِ

جلب آشتى دشمنان‏

v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : مَنِ استَصلَحَ عَدُوَّهُ زَادَ في عَدَدِهِ .

امام على عليه السلام : هركه دشمن خود را به آشتى كشاند ، بر شمار (ياران و دوستان) خود بيفزايد .

v عنه عليه السلام : مَنِ‏ استَصلَح َ‏الأضداد َبَلَغَ‏ المُرادَ .

امام على عليه السلام : هركه دشمنان خود را به آشتى كشاند ، به مرادش دست يابد .

ما يَنبغي التَّسلُّحُ بِهِ علَى الأعداءِ

سلاح مناسب در برابر دشمنان‏

v لقمانُ عليه السلام - في وَصِيَّتِهِ لاِبنِهِ - : يا بُنَيَّ ، لِيَكُن مِمّا تَتَسَلَّحُ بِهِ عَلى‏ عَدُوِّكَ فَتَصرَعُهُ المُماسَحَةُ وإعلانُ الرِّضا عَنهُ ،ولا تُزاوِلْهُ بِالُمجانَبَةِ فيَبدُوَ لَهُ ما في نَفسِكَ فَيتَأهَّبَ لَكَ .

لقمان عليه السلام - در سفارش به فرزندش - : فرزندم! از جمله چيزهايى كه بايد در برابر دشمنت به آن مسلّح شوى و در نتيجه ، او را به خاك افكنى ، اين‏است كه با او به زبان چرب و نرم سخن گويى و وانمود كنى كه از وى خرسند هستى و از او دورى نكنى ، تا آنچه در درونت مى‏گذرد بر او آشكار شود و در نتيجه ، خودش را در برابر تو آماده سازد .

عَداوَةُ النّاسِ لِما جَهِلوا

دشمنى مردم با آنچه نمى‏دانند

v الإمامُ عليٌّ عليه السلام : النّاسُ أعداءُ ما جَهِلوا .

امام على عليه السلام : مردم ، دشمن چيزى هستند كه نمى‏دانند .