پناهیان در بدرقه زائران پیاده کربلا چه گفت؟
عقیق: حجت الاسلام پناهیان در مراسم بدرقه مردم ولایی تهران به سرزمین کربلا در سالن شهدای هفت تیر بهشت زهرا(س) گفت: سفر به کربلای معلی سفری بسیار عظیم و پربرکت است، باید ارزش کربلا را درک کنید زیرا ائمه شما را در این سفر ارزیابی میکنند.
حجت الاسلام پناهیان با بیان اینکه برای زائر پاداشی عظیم مینویسند اظهار داشت: کسی که با توجه به سوی پادشاه کربلای معلی برود نه از روی غفلت.
وی با اشاره به جمع شدن مردم در مقبره شهدا اظهار داشت: خیلی از شهدایی که در اطراف شما هستند قبل از آغاز جنگ تحمیلی چهرههایی نورانی و مصمم بودند که معنویتی خاص داشتند راه خود را جدی گرفتند و از روی آگاهی به سوی امام حسین(ع) شتافتند نه از روی غفلت و ریا.
این واعظ برجسته با اشاره به اینکه سفرهای معنوی جایی برای ریا ندارد بیان داشت: در بر خورد با سفرهای زیارتی غفلت و ریا را رها کنید مثل شهدا با اخلاص باشید وقتی که به سوی جبهه اعزام میشدند با علم بر اینکه میدانستند شاید برگردند اما راه خود را این چنین دوست داشتند و راهشان شتافتن به سوی امام بر حق بود.
این استاد حوزه گفت: به خاطر وجود سقای کربلا محبت و فضیلت زیادی در این سفر همراه شما است پس حساب شده قدم بردارید زیرا سقای کربلا قدم به قدم با شما است.
وی بیان کرد: روایت است که اگر کسی حساب شده قدم بردارد و با هر قدمی که برمیدارد تمام گناهان آن شخص پاک میشود.
حجت الاسلام پناهیان افزود: هر قدمی که برمیدارید امام حسین(ع) شما را مشاهده میکند، وقتی که به سوی ضریح رفتید برای همه مردم دعا کنید و دعا برای تعجیل در فرج منجی عالم اولین دعا باشد زیرا شاه کربلا ناظر بر عبادت شما است.
این واعظ برجسته در پایان با ابراز ناراحتی گفت: در این سفر ایستگاههای صلواتی هست که اگر گرسنه یا تشنه شدید به شما غذا یا آب میدهند اما فراموش کردند دست بریده حضرت عباس(ع) که برای اهل بیت(ع) آب میبردند جلادان شمر با تیر دست حضرت عباس را زدند و تمام کاروان تشنه به شهادت رسیدند.
عقیق: حجت الاسلام پناهیان در آستانۀ اربعین 91، در جمع این کاروان 250 نفری با خواندن روایات زیبایی از امام صادق(ع) به تشریح ابعاد معنوی و زیباییهایی پیاده روی اربعین پرداخت و پیشنهادهایی هم برای بهرهبرداری بهتر از این پیادهروی ارائه کرد.
پناهیان فهرستی از زیباترین انگیزههای زوّار اباعبدالله(ع) در کلام امام صادق(ع) را بیان کرد و به بخشهایی از دعای بسیار جالب و مفصل! امام صادق(ع) برای زائرین امام حسین(ع) اشاره کرد. در انتهای روایتی که پناهیان آن را برای مخاطبان خود خواند، آمده است که امام صادق(ع) خطاب به یکی از یاران خود گفت: «زیارت کربلا را از خوف احدی ترک نکن، هر کس از روی ترس، زیارت قبر امام حسین(ع) را ترک کند، بعدها آنقدر حسرت خواهد خورد که آرزوی مرگ خواهد کرد. آیا دوست نداری که خداوند تو را در میان گروهی ببینید که رسول خدا(ص) برای آنها دعا میکند؟ آیا دوست نداری جزء کسانی باشی که فردا (قیامت) هیچ گناهی نداشته باشی که از او حساب کشیده شود؟ آیا دوست نداری از کسانی باشی که پیغمبر اکرم(ص) با او مصافحه میکند؟»
وي با بیان اینکه سفرِ کربلا به خصوص اگر با پای پیاده باشد، سفر پاککنندۀ روح از آلودگیهاست، گفت: « لباسِ عزای ما و لباسِ سیاهی که برای عزای امام حسین(ع) در ایام اربعین میپوشیم این را به نوعی لباس احرام برای خود ببینیم.»
گزارشی از سخنرانی این استاد حوزه و دانشگاه در جمع کاروان هنریهای عازم پیادهروی اربعین را در ادامه میخوانید:
عظمتِ معنوی زیارت کربلا/ همۀ ما باید عمیقاً بفهمیم چرا زیارت قبر اباعبدالله(ع) اینقدر ارزش و اهمیت دارد؟
جدا از جنبههای اجتماعی و آثار عظیمی که زیارت کربلای اباعبدالله(ع) به ویژه در تجمع ایام اربعین، در عالم به جای میگذارد، نکتۀ مهمی که زائرین و راهیان کربلای معلی باید مورد توجه قرار دهند، جنبههای معنویِ این زیارتِ بابرکت است.
همۀ ما باید عمیقا بفهمیم چرا زیارت قبر اباعبدالله(ع) اینقدر ارزش و اهمیت دارد؟ فهم عمیق این معنا نیل به یک شرافت و توفیق بزرگ الهی است، که باید آن را از خدا تمنا کرد و با مطالعه و تحقیق صرف به دست نمیآید. ما میتوانیم احادیثی را در این باره مطالعه کنیم، اما اینکه به فهم عمیق آن برسیم توفیق ویژهای میخواهد.
به عنوان مثال حضرت امام(ره) دربارۀ عظمت عزاداریهای اباعبدالله(ع) و دستههای عزاداری مطالبی را بیان میکنند(صحيفه امام/ج11/صص98 و 99) که انسان احساس میکند خیلیها نمیتوانند دیگران این عظمت را به این وضوح و عمق بینند و درک کنند. گویی حضرت امام(ره) شهودی دیگر از عظمت عزاداری داشتند که در کلمات نمیگنجد. کلمات ایشان سرشار از غیرقابل وصف بودنِ آثار باعظمت این عزاداریهاست.
فهرستی از زیباترین انگیزههای زوّار اباعبدالله(ع) در کلام امام صادق(ع) ...
همانطور که میدانید روایات اهلبیت(ع) در مقام دعا، ارزشِ ویژهای دارند و معارف خاصی که ممکن است در بسیاری از روایات دیگر نباشد در این دعاها یافت میشود؛ در واقع این ادعیۀ ارزشمند نوعی جمعبندی از سخنان اهلبیت(ع) محسوب میشود. در یک روایت بسیار ارزشمند از امام صادق(ع)، ایشان دعای ویژهای برای زائرین قبر امام حسین(ع) دارند که در ابتدای آن، حضرت فهرستی از بهترین و زیباترین انگیزههایی که زائرین قبر اباعبدالله(ع) در سفر به کربلا دارند را به زبانِ دعا بیان میفرمایند.
بنده بارها به این روایت در سخنرانیهای متعدد اشاره کردهام. اما برای شما که عازم این سفر نورانی هستید میخواهم متن کامل روایت را بخوانم. شما با دقت در متن دعای امام صادق (ع) میتوانید به میزان اهمیت و زوایای مختلف ارزش زیارت اباعبدالله ع پی ببرید.
«عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ وَهْبٍ قَالَ: اسْتَأْذَنْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع فَقِيلَ لِي ادْخُلْ فَدَخَلْتُ فَوَجَدْتُهُ فِي مُصَلَّاهُ فِي بَيْتِهِ فَجَلَسْتُ حَتَّى قَضَى صَلَاتَهُ فَسَمِعْتُهُ وَ هُوَ يُنَاجِي رَبَّهُ وَ يَقُولُ... » (کافی/ج4/ص582) معاویة بن وهب میگوید وارد منزل امام صادق(ع) شدم تا به خدمتِ ایشان شرفیاب شوم، دیدم حضرت نماز میخوانند. من هم نشستم تا نمازشان تمام شود. بعد شنیدم که حضرت با خداوند مناجات میکند و چنین میگوید:
«يَا مَنْ خَصَّنَا بِالْكَرَامَةِ وَ خَصَّنَا بِالْوَصِيَّةِ وَ وَعَدَنَا الشَّفَاعَةَ وَ أَعْطَانَا عِلْمَ مَا مَضَى وَ مَا بَقِيَ وَ جَعَلَ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْنَا، اغْفِرْ لِي وَ لِإِخْوَانِي وَ لِزُوَّارِ قَبْرِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْحُسَيْنِ ع الَّذِينَ أَنْفَقُوا أَمْوَالَهُمْ وَ أَشْخَصُوا أَبْدَانَهُمْ رَغْبَةً ...» ای خدایی که ما را به کرامت و جانشینی پیامبر اکرم(ص) اختصاص دادی و به ما وعدۀ شفاعت دادی و علم آنچه که گذشته است و آنچه که باقی مانده است را به ما عنایت فرمودهای. ای خدایی که دلهای مردم را به سوی ما سوق دادهای، مرا و برادرانم را و زوار قبر اباعبدالله(ع) را ببخش و بیامرز، همان کسانی که مالهای خود را در راه امام حسین(ع) انفاق کردند و بدنهای خود را رهسپار زیارت قبر اباعبدالله(ع) نمودند، با این انگیزه که:
«رَغْبَةً فِي بِرِّنَا»؛ به ما اهلبیت(ع) نیکی کنند. (توجه کنید که ما خیلی ناچیزتر از آن هستیم که بخواهیم به اهلبیت(ع) نیکی و کمک کنیم. این کلام شبیه فرمایش پروردگار است که میفرماید: هَلْ جَزاءُ الْإِحْسانِ إِلاَّ الْإِحْسانُ(رحمان/60) در حالی که ما چگونه میتوانیم به خداوند نیکی و احسان کنیم جز اینکه او از لطف خود کارهای خوب ما را نیکی و احسانِ به خود محسوب میفرماید.)
«وَ رَجَاءً لِمَا عِنْدَكَ فِي صِلَتِنَا» امید دارند به آن اجر ویژهای که تو به خاطر اتصالشان با ما اهلبیت(ع)، به آنان میدهی. (این زیارت را اتصال به اهل بیت ع اعلام میفرماید.)
«وَ سُرُوراً أَدْخَلُوهُ عَلَى نَبِيِّكَ صَلَوَاتُكَ عَلَيْهِ وَ آلِهِ» خوشحالی و سروری که با این زیارت خود به قلبِ رسول الله(ص) وارد میکنند. (یعنی زائرین قبر امام حسین(ع) قلبِ پیامبر اکرم(ص) را خوشحال میکنند و این بسیار مهم و ارزشمند است.)
«وَ إِجَابَةً مِنْهُمْ لِأَمْرِنَا» زائرین اباعبدالله(ع) این کار را به انگیزۀ اجابت کردنِ امر ما انجام میدهند. (خیلی ارزش دارد که زیارت قبر اباعبدالله الحسین ع به مثابه لبیک به خود امام حسین ع باشد، همان شعاری که زائران هنگام ورود به حرم اباعبدالله الحسین ع سر میدهند.)
«وَ غَيْظاً أَدْخَلُوهُ عَلَى عَدُوِّنَا» به انگیزۀ ایجاد کردنِ غیض در دلِ دشمنان ما این زیارت را انجام میدهند. (شما میبینید که از این زیارت چه کینهای در دل دشمنان ایجاد میشود که البته موجب سرعت در نابودی آنها خواهد شد.)
«أَرَادُوا بِذَلِكَ رِضَاكَ» آنها به واسطۀ این زیارت، رضای تو را طلب میکنند. (در پایان، جلب رضایت پروردگار نقطۀ نهایی این انگیزهها است.)
دعای ویژۀ امام صادق(ع) برای زائرین قبر امام حسین(ع)
این مجموعهای بود از انگیزههایی که زائرین قبر اباعبدالله(ع) دارند، و یا میتوانند و یا باید داشته باشند؛ که امام صادق(ع) بیان فرمودند. حضرت پس از این فراز از دعا، برای زائرین اباعبدالله(ع) به صورت ویژهای دعا میفرماید و از خداوند میخواهد:
«فَكَافِهِمْ عَنَّا بِالرِّضْوَانِ» خدایا از جانبِ ما رضوان خود را به قدر کافی به اینها بده. (هر عمل خوبی رضایت خدا را در پی دارد ولی اینجا رضایت به قدر کافی درخواست شده است.)
«وَ اكْلَأْهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهَارِ» خدایا اینها را شب و روز حفظ بفرما. (البته ممکن است کسانی در این راه مجروح یا شهید شوند که این امر جداگانهای است و مربوط میشود به برخی عوامل مثل آنکه کسی اجلش رسیده باشد یا توفیق درک بلایی در راه کربلا را داشته باشد. ولی به طور کلی درجۀ حفاظت از بلا در این مسیر بسیار بالاست. مثلا به لحاظ بیماریهای مختلف اگر سفرِ کربلا را با حجّ مقایسه کنید میبینید کسانی که به حجّ میروند علیرغم اقدامات بهداشتی و پیشگیرانۀ گسترده، اکثر حاجیان دچار سرماخوردگیهای سخت میشوند، اما در ایام اربعین که بیش از ده میلیون نفر عازم کربلا میشوند اصلاً شاهد این قبیل بیماریها نیستیم و شاید این موضوع یکی از آثار دعای امام صادق(ع) باشد.)
خداوند برای زائرین قبر حسین(ع) که از خانه دور هستند، جانشینِ آنها در میان خانواده خواهد بود
حضرت در ادامۀ دعای خود برای زائرین اباعبدالله(ع) میفرماید: «وَ اخْلُفْ عَلَى أَهَالِيهِمْ وَ أَوْلَادِهِمُ الَّذِينَ خُلِّفُوا بِأَحْسَنِ الْخَلَف» خدایا! اینها وقتی برای زیارت قبر حسین(ع) میروند خودت جانشینِ آنها در خانواده آنها باش و برایشان جبران کن. (این سنتِ زیبای الهی را غیر از زائرین کربلا فقط دربارۀ جهاد فی سبیل الله و برای حجِ خانۀ خدا داریم که خداوند جانشینِ اینها در خانه و خانواده و زندگی خواهد بود)
«وَ اصْحَبْهُمْ وَ اكْفِهِمْ شَرَّ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ وَ كُلِّ ضَعِيفٍ مِنْ خَلْقِكَ أَوْ شَدِيدٍ وَ شَرَّ شَيَاطِينِ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ»خدایا خودت در طول سفر مصاحب و همراه اینها باش و آنها را از شرّ هر ستمگر و دشمنِ نابکاری کفایت کن. و هر آدمِ قوی یا ضعیفی که بخواهد به اینها شرّی برساند تو محافظت کن و آنها را از شرّ شیاطین انس و جنّ حفظ کن.(در این سفر معنوی انسان احساس میکند که مانند ماه رمضان شیطان در بند است و میتوانی همراهی خدا را با خودت احساس کنی.)
«وَ أَعْطِهِمْ أَفْضَلَ مَا أَمَّلُوا مِنْكَ فِي غُرْبَتِهِمْ عَنْ أَوْطَانِهِمْ وَ مَا آثَرُونَا بِهِ عَلَى أَبْنَائِهِمْ وَ أَهَالِيهِمْ وَ قَرَابَاتِهِمْ» خدایا پاداشى را كه در برابر اين غربت از وطن و مقدم داشتن ما بر فرزندان و خاندان و بستگان خود از تو آرزو دارند، به بهترين وجه به آنان ارزانى دار (چقدر انسان شرمنده میشود از اینهمه لطف و محبتی که ائمۀ هدی ع نسبت به اقدام مختصر دوستان خود دارند.)
«اللَّهُمَّ إِنَّ أَعْدَاءَنَا أَعَابُوا عَلَيْهِمْ خُرُوجَهُمْ فَلَمْ يَنْهَهُمْ ذَلِكَ عَنِ النُّهُوضِ وَ الشُّخُوصِ إِلَيْنَا خِلَافاً عَلَيْهِمْ- فَارْحَمْ تِلْكَ الْوُجُوهَ الَّتِي غَيَّرَتْهَا الشَّمْسُ وَ ارْحَمْ تِلْكَ الْخُدُودَ الَّتِي تَقَلَّبَتْ عَلَى قَبْرِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْحُسَيْنِ ع» خداوندا، دشمنان ما اين سفر را بر آنان عيب گرفتند، ولى اين عيبجويى آنان را از اقدام به اين كار و حركت به سوى ما به رغم خواسته آنان باز نداشت. پس پروردگارا، بر اين چهرهها كه آفتاب آنها را دگرگون ساخته، و بر اين گونهها كه بر قبر حسين (ع) قرار گرفته رحم کن.
حضرت در ادامۀ دعا میفرماید: «وَ ارْحَمْ تِلْكَ الْأَعْيُنَ الَّتِي جَرَتْ دُمُوعُهَا رَحْمَةً لَنَا وَ ارْحَمْ تِلْكَ الْقُلُوبَ الَّتِي جَزِعَتْ وَ احْتَرَقَتْ لَنَا وَ ارْحَمِ الصَّرْخَةَ الَّتِي كَانَتْ لَنَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَوْدِعُكَ تِلْكَ الْأَنْفُسَ وَ تِلْكَ الْأَبْدَانَ حَتَّى نُوَافِيَهُمْ عَلَى الْحَوْضِ يَوْمَ الْعَطَش» خدایا رحم کن بر این چشمهایی که از آنها اشک جاری میشود به خاطر اینکه ما را دوست دارند و رحم کن بر دلهایی که برای ما آتش میگیرند و بیقراری میکنند، و رحم کن بر این نالهها و ضجههایی که برای ما زده میشود و این فریادهایی که برای ما کشیده میشود. خدایا! من این جانها و این بدنها را به تو میسپارم تا اینکه روز قیامت آنها را از حوض کوثر سیراب کنی. (کافی/4/582 و ثواب الاعمال شیخ صدوق/95)
در آسمانها بیش از زمین برای زائران کربلا دعا میکنند
بعد راوی میگوید امام صادق(ع) مدام در حالی که سر به سجده گذاشته بود، این دعاها را میخواند(فَمَا زَالَ وَ هُوَ سَاجِدٌ يَدْعُو بِهَذَا الدُّعَاء). بعد از پایان دعا، راوی تعجب خود را از اینهمه اهمیتی که حضرت برای زائرین کربلا قائل شدهاند ابراز میدارد و حضرت به ایشان میفرماید: «کسانی که در آسمان برای زوّار قبر اباعبدالله(ع) دعا میکنند خیلی بیشتر از کسانی هستند که روی زمین برای آنها دعا میکنند.» (مَنْ يَدْعُو لِزُوَّارِهِ فِي السَّمَاءِ أَكْثَرُ مِمَّنْ يَدْعُو لَهُمْ فِي الْأَرْض)
امام صادق(ع) در حدیث دربارۀ دعاکنندگان برای زائرین امام حسین(ع) میفرمایند: خداوند متعال هفتاد هزار فرشته را بر قبر حضرت امام حسين(ع) موكّل ساخته كه همگى ژوليده و غمگين بوده و هر روز بر آن حضرت صلوات می فرستند و زائرينش را دعاء میکنند؛ وَكَّلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى بِالْحُسَيْنِ ع سَبْعِينَ أَلْفَ مَلَكٍ يُصَلُّونَ عَلَيْهِ كُلَّ يَوْمٍ شُعْثاً غُبْراً وَ يَدْعُونَ لِمَنْ زَارَهُ؛ (کامل الزیارات/ص119)
طبق توصیۀ امام صادق(ع)، زیارت کربلا را از خوف احدی ترک نکنید!
حضرت بنا بر نقل شیخ صدوق در کتاب ثواب الاعمال، در ادامه روایت پیشین به «معاویۀ بن وهب» فرمود: «زیارت کربلا را از خوف احدی ترک نکن، هر کس از روی ترس، زیارت قبر امام حسین(ع) را ترک کند، بعدها آنقدر حسرت خواهد خورد که آرزوی مرگ خواهد کرد. آیا دوست نداری که خداوند تو را در میان گروهی ببینید که رسول خدا(ص) برای آنها دعا میکند؟ آیا دوست نداری جزء کسانی باشی که فردا (قیامت) هیچ گناهی نداشته باشی که از او حساب کشیده شود؟ آیا دوست نداری از کسانی باشی که پیغمبر اکرم(ص) با او مصافحه میکند؟ (لَا تَدَعْهُ لِخَوْفٍ مِنْ أَحَدٍ فَمَنْ تَرَكَهُ لِخَوْفٍ رَأَى مِنَ الْحَسْرَةِ مَا يَتَمَنَّى أَنَّ قَبْرَهُ كَانَ بِيَدِهِ! أَمَا تُحِبُّ أَنْ يَرَى اللَّهُ شَخْصَكَ وَ سَوَادَكَ مِمَّنْ يَدْعُو لَهُ رَسُولُ اللَّهِ ص؟ أَمَا تُحِبُّ أَنْ تَكُونَ غَداً مِمَّنْ تُصَافِحُهُ الْمَلَائِكَة؟ ُ أَ مَا تُحِبُّ أَنْ تَكُونَ غَداً فِيمَنْ رَأَى وَ لَيْسَ عَلَيْهِ ذَنْبٌ فَتُتْبَعَ؟ أَمَا تُحِبُّ أَنْ تَكُونَ غَداً فِيمَنْ يُصَافِحُ رَسُولَ اللَّهِ ص؛ ثواب الاعمال/ص96)
هر قدمی که برای زیارت اباعبدالله(ع) بر میداریم برای ما مغفرت است/ ما همیشه به استغفار نیاز داریم و زیارت کربلا خصوصاً با پای پیاده، یک فرصت استثنایی برای مغفرت است
امام صادق(ع) به یکی از دوستان خود میفرماید: قبر حسين(ع) را زيارت كن و ترك مكن. پرسیدم: ثواب كسى كه آن حضرت را زيارت كند چيست؟ حضرت فرمود: كسى كه با پای پیاده به زیارت امام حسین(ع) برود خداوند به هر قدمى كه برمىدارد يك حسنه برايش نوشته و يك گناه از او محو مىفرمايد و يك درجه مرتبهاش را بالا مىبرد. (عَنْ عَلِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ الصَّائِغِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: يَا عَلِيُّ زُرِ الْحُسَيْنَ وَ لَا تَدَعْهُ. قَالَ قُلْتُ: مَا لِمَنْ أَتَاهُ مِنَ الثَّوَابِ؟ قَالَ مَنْ أَتَاهُ مَاشِياً كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ حَسَنَةً وَ مَحَى عَنْهُ سَيِّئَةً وَ رَفَعَ لَهُ دَرَجَةً؛ کامل الزیارات/ص134)
بر اساس روایات مختلف، هر قدمی که برای زیارت اباعبدالله(ع) بر میداریم برای ما مغفرت است و طلب مغفرت هم چیزی نیست که ما فقط در برخی لحظات خاص، یا به مقدار محدود به آن نیاز داشته باشیم، بلکه ما همیشه به استغفار نیاز داریم و زیارت کربلا، خصوصاً با پای پیاده یک فرصت استثنایی برای مغفرت است. وقتی رسول خدا(ص) روزی صد مرتبه طلب مغفرت میکردند (رسول اکرم(ص) فرمود: هر روز بر روی قلبم غبار مینشیند، تا اینکه (برای برطرف کردنش)، روزی صد مرتبه استغفار میکنم؛ إِنَّهُ لَیُغَانُ عَلَی قَلْبِی حَتَّی أَسْتَغْفِرُ فِی الْیَوْمِ مِائَةَ مَرَّةٍ؛ مستدرک الوسائل/5/حدیث5978)، تکلیف ما مشخص است.
طلب مغفرت چیزی نیست که حدی داشته باشد و بعد از آن دیگر نیازی به استغفار نداشته باشیم. با هر طلب مغفرت، موانعی بین ما و خدا برطرف میشود و راه باز میشود و نور و شایستگی میآید. آدم باید نسبت به طلب مغفرت حریص باشد. مغفرت یک مسألۀ تمام شدنی نیست. هرچقدر هم که پاک شویم باز هم به مغفرت نیاز داریم. چون پاک شدن یعنی خدایی شدن و این انتها و پایان ندارد؛ بلکه یک جریان مستمر است.
مژدۀ رسول خدا(ص) به زائرین پیادۀ حسین(ع): گناهان گذشتۀ شما بخشیده شد، حالا یک زندگی تازه را شروع کنید
در روایت دیگری از امام صادق(ع) آمده است: «کسی که به قصد زیارت امام حسین(ع) از منزلش خارج شود اگر پیاده باشد، خداوند بابت هر قدمی که برای زیارت اباعبدالله بر میدارد، یک حسنه مینویسد و یک سیئه از او محو میکند. وقتی که به حرم میرسد، خداوند او را جزء صالحین برگزیده مینویسد. وقتی مناسک او تمام شد، خداوند نام او را جزء فائزین مینویسد. وقتی میخواهد بازگردد یک فرشتۀ الهی در مقابل او قرار میگیرد و میگوید: رسول خدا(ص) به شما سلام میرساند، و پیغام میدهد (مژده میدهد): عملت را از سر بگیر که تمام گناهان گذشتهات بخشیده شده است؛ مَنْ خَرَجَ مِنْ مَنْزِلِهِ يُرِيدُ زِيَارَةَ قَبْرِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ ص، إِنْ كَانَ مَاشِياً، كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ حَسَنَةً وَ مَحَى عَنْهُ سَيِّئَةً، حَتَّى إِذَا صَارَ فِي الْحَائِرِ كَتَبَهُ اللَّهُ مِنَ الْمُصْلِحِينَ الْمُنْتَجَبِينَ، حَتَّى إِذَا قَضَى مَنَاسِكَهُ كَتَبَهُ اللَّهُ مِنَ الْفَائِزِينَ، حَتَّى إِذَا أَرَادَ الِانْصِرَافَ أَتَاهُ مَلَكٌ فَقَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص يُقْرِؤُكَ السَّلَامَ وَ يَقُولُ لَكَ: اسْتَأْنِفِ الْعَمَلَ فَقَدْ غُفِرَ لَكَ مَا مَضَى»(کامل الزیارات/ص132)
بر اساس روایت فوق، مژدۀ رسول الله(ص) به زائرین پیادۀ حسین(ع) این است که: «تا امروزِ تو آنچه (گناه) بوده است بخشیده شد، پس برو عملت را از سر بگیر و زندگی تازهای را آغاز کن.» چه کسی به چنین مژدهای بینیاز است؟
سفرِ کربلا به خصوص اگر با پای پیاده باشد، سفر پاککنندۀ روح از آلودگیهاست/ این سفر را به یک سفر تزکیهای برای خودتان تبدیل کنید
سفرِ کربلا به خصوص اگر با پای پیاده باشد، سفر پاککنندۀ روح از آلودگیهاست، لباسِ عزای ما و لباسِ سیاهی که برای عزای امام حسین(ع) در ایام اربعین میپوشیم این را به نوعی لباس احرام برای خود ببینیم. باید این سفر را سفرِ پاکیها ببینیم تا بهرۀ بیشتری از آن ببریم. اثر امور معنوی بر روح انسان مانند اثر داروها (مثل قرص آنتیبیوتیک) بر جسم انسان نیست که اگر اثر آنها را بدانیم یا ندانیم به هر حال اثرِ خود را بر بدن بگذارند، در مورد امور معنوی هرچه معرفت و درکِ بیشتری داشته باشیم اثرِ بیشتری بر روح ما خواهند داشت.
بعضیها میپرسند: ما که عازم کربلا هستیم چه کار کنیم تا بهرۀ بیشتری ببریم و چه مقدماتی باید به لحاظ روحی فراهم کنیم؟
همین احساس نیاز به مغفرت، احساس حضور در محضر ائمۀ هدی(ع) و مصاحبت با پروردگار عالم، اینها مقدمات فکری و روحی بسیار خوبی هستند. این دیگر هنر شماست که این سفر را به یک سفر تزکیهای برای خودتان تبدیل کنید.
احساس زیبای دیگری که زائرین کربلا دارند، احساس شرمندگی نسبت به اباعبدالله(ع) است/ وقتی میبینیم که حسین(ع) برای آمرزش ما چه هزینۀ سنگینی پرداخته است، شرمنده میشویم
غیر از این احساس زیبایی که در طول سفرِ کربلا خواهید داشت، یک احساس دیگر نیز در این سفرِ معنوی میتوانید داشته باشید و آن احساس شرمندگی نسبت به اباعبدالله(ع) است. اینکه بگوییم: یا اباعبدالله(ع) شما این همه زجر در راه خدا متحمل شدی و این همه شکنجهای که بچههایت شدند، در مقابل ما کاری برای تو و در راه خدای تو انجام ندادهایم، از طرفی ما را به واسطۀ محبت تو میبخشند برای شرمندگیِ ما تا ابد بس است. وقتی میبینیم که حسین(ع) برای هدایت ما چه هزینۀ سنگینی پرداخته است، شرمنده میشویم و این در حالی است که میبینیم ما هیچ کاری برای حسین(ع) نمیتوانیم انجام دهیم.
ما واقعاً به ثواب زیارت کربلا محتاج هستیم. وقتی در روز جزا، از کوچکترین گناهان هم نمیگذرند، (وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَه؛ زلزال/8) و از سوی دیگر وقتی میبینیم هیچ پاککنندهای مانند اشک بر اباعبدالله(ع) و زیارت قبر اباعبدالله(ع) نیست، واقعاً خودمان را به این زیارت و به این عزاداری محتاج میبینیم. انشاءالله این توجه معنوی بالا برود.
آثار معنوی زائران پس از بازگشت به اطرافیان و جامعه هم میرسد
همین که شما زائرین به کربلا بروید و بیایید تمام آثار معنوی شما به شهر و جامعه هم خواهد رسید. حالا حساب کنید اگر این جمعیت کثیر برای زیارت اربعین به کربلا بروند و باز گردند چه آثار معنویِ عظیمی برای اطرافیان و جامعه به دنبال خواهد داشت؟! البته تحلیل این آثار کار سادهای نیست. مگر کسی به این سادگی فهمیده است این سخن امام را که فرمود: «الآن هزار و چهار صد سال است كه با اين منبرها و با اين روضهها و با اين مصيبتها و با اين سينهزنيها ما را حفظ كردهاند؛ تا حالا آوردهاند اسلام را»(صحیفۀ امام/ج8/ص526)
خداوند در مورد شهدا میفرماید: «وَ الَّذينَ قُتِلُوا في سَبيلِ اللَّهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمالَهُمْ»(محمد/4) خداوند کسانی را که در راه خدا به شهادت میرسند عملشان را تباه نخواهد نکرد (و اثرِ ویژهای به اعمال آنها میدهد) قطعاً این اثر در مورد اباعبدالله(ع) در اوج است. ما هم میتوانیم خودمان را در شعاع اثر خون اباعبدالله(ع) قرار دهیم و از این اثرِ ویژه برخوردار شویم.
همۀ کسانی که انشاءالله در ایام اربعین حسینی عازم کربلا هستند، حتماً به این بُعد معنوی سفر و به جنبۀ پاککنندگیِ آن توجه داشته باشند. یعنی تنها جنبۀ محبت و رابطۀ عاشقانۀ با اهلبیت(ع) را در نظر نگیریم؛ خودمان و گناهانمان و شرمندگیِ خود را فراموش نکنیم. این خیلی آثار و برکات دارد که ما از نظر معنوی به شدت خودمان را محتاج به این سفر بدانیم، و خودمان را به شدت نیازمند به این مغفرت و غفران الهی بدانیم.
منبع: ستاد مردمی بزرگداشت پیاده روی اربعین حسینی
حاج آقا پناهیان را همه به دعای ندبه و روزهای جمعه و انتظار می شناسند. چی شد که حاج آقا پناهیان اربعینی شدند؟
اولا برای زیارت اربعین روایت روشنی از امام حسن عسگری (ع) داریم که به عنوان علائم شیعیان اعلام کردند زیارت اربعین را شاید عنایت خاصی در این علامت گذاری بوده که میعاد گاه سالیانه عزاداران ابا عبد الله الحسین(ع) و عموم شیعیان باشد و این میعادگاه به طور طبیعی شکل گرفته است، بنده چند سالی توفیق حضور در این مناسبت عظیم پیدا کردم و احساس کردم حیف هست این همه عشاق به ابا عبد الله(ع) در چنین مناسبتی فیض زیارت اربعین از دست بدهم بخصوص برای پیاده روی به سوی این زیارت اجر های با عظمتی که در روایت برایش ذکر شده است و واقعا بنده ازاون حال و هوای معنویه این پیاده روی را وقتی مشاهده کردم که نظیر پیاده روی دوران دفاع مقدس در جهاد فی سبیل الله از نظر معنوی قابل مقایسه است.
این تجربه را وقتی هر کسی از زیارت اربعین پیدا میکنه مخصوصا پیاده روی آن زیارت به دیگران منتقل بشود طبیعتا دلها مشتاق به سوی چنین زیارتی می شتابند، نور معنویت را حتی از تعریف کردن و انتقال تجربیات زیارت اربعین دریافت می کنند. ما هم وقتی به هرکدام از جوانان این تجربه منتقل می کنیم می بینیم که آنها هم مشتاق شدند که و اگر اهل زیارت هستند اربعین را حتما درک کنند و حتی بعضی ها اگر زیاد نبودند جز زائرین ثابت کربلای معلی شدند.
ما در ماه محرم دهه محرم و روزهایی چون تاسوعا و عاشورا و شام غریبان رو داریم. سئوالم را اینطور می خوام بپرسم .چه نیازی به این هست که اربعین رو اینقدر پررنگ کنیم؟ چه چیزی در اربعین هست که در دیگر روزهای عزاداری نیست؟
وجود یک روز به عنوان روزی که عزاداران حضرت ابا عبد الله حسین (ع) در کربلا تجمع کنند به عنوان یک میعادگاه بزرگ از نظر آثار اجتماعی و بین المللی قابل مقایسه با زیارت هایی که در طول سال انجام می گیرد نیست و نخواهد بود وقتی ائمه الهدی (ع) به اربعین سفارش کردند لابد می دانستند زمانی خواهد رسید که میلیون ها نفر از مشتاقان علاقه مند هستند که زیارت اربعین را درک کنند این سفارش ها تا آخرین امامی که در بین شیعیان حضور داشتند مثل امام حسن عسگری (ع) انجام گرفته و آدم احساس می کند یک معنای ویژه ای در این سفارش بوده که گویی اهل بیت عصمت و طهارت خودشان علاقه مند و مصّر بودند برای اینکه اربعین را میعادگاه قرار بدهند.
برای کربلا ابا عبد الله الحسین (ع) این میعادگاه به واسطه سفارش اهل بیت به طور طبیعی شکل گرفته و اساسا کسانی که عزادار ابا عبد الله الحسین(ع) هستند دوست دارند هرموقع که مشرف به کربلا شدند کربلا را در اوج شور و احساس ببینند و ادم که زمانی رفت کربلا ،اگر کربلا خلوت باشد و اون شور احساس حسینی در آن فراوان نباشد گاهی احساس غریبی می کند ولی وقتی که شور حسینی در اربعین در کربلا احیا می شود و برای خودش عاشورای دیگر رقم می خورد ، در متن ان شور زیارت ابا عبد الله الحسین (ع) یک حال و هوای دیگه ای دارد؛ ائمه هدی (ع) به کرات در روایات پیاده روی را توصیه کردند از مسیر های چه بسا دور برای هر قدمش اجر و مغفرت ویژه ای در نظر گرفته اند.
در روایات آماده است کسی که به حرم ابا عبد الله الحسین (ع) برود به هنگام بازگشت ملائکه الهی با او مصاحفه می کنند و به او می گویند آنچه در گذشته زندگی تو بوده بخشیده شد ، و روز تازه ای در زندگی ات آغاز شده است ؛ تاکید بر پیاده روی به صورت یک یا دو مورد یا با تاکید اندک نبوده است معلوم می شود ائمه هدی (ع) تدبیری داشته اند برای زمانی که نفوس شیعیان زیاد می شوند قدرت و امکانات پیدا می کنند بیابان های اطراف کربلا معلی مملو از خانه هایی می شود که زائران ابا عبد الله الحسین (ع) هستند چون ائمه الهدی به چشم انداز ها نگاه می کردند بعد توصیه می می فرمودند.
این گونه نبود که توصیه ای داشته باشند بعد در نظر نگیرید آن جمعیت های فراوان را و اجری هم برای کسانی که پیاده می روند به حساب بیاورند البته اجر پیاده روی برای یک مکان زیارتی مثل مدینه منوره یا مکه مکرمه برای حج عمره قبلا ذکر شده در روایات به صورت نمونه آمده است . حالا زمانی که ائمه هدی پیاده روی را توصیه می کردند با مرکب می رفتند فرق زیادی با پیاده روی نمی کرد اما سیره اولیا الله این بود که مرکب را کنار می گذاشتند و با پای پیاده می رفتند معلوم می شود این پیاده روی خیلی از نظر معنوی موضوعیت داره . آثار بسیار عمیقی در وجود انسان می گذارد هر کسی رفته این تجربه را احساس کرده است.
** حاج آقا برکسی پوشیده نیست که انقلاب اسلامی ما از حادثه عاشورا نشآت گرفته است و بحث اربعین در اربعین شهدای انقلاب نقش مهمی در پیروزی انقلاب داشت. به نظر شما فلسفه بزرگداشت اربعین چه نقشی می تواند در تداوم و حفظ نظام داشته باشد؟
ما در اربعین حسینی شعار حسینی خودمان را جهانی می کنیم؛ ما در بزرگ ترین تجمع شیعیان حول حماسه ابا عبد الله حسین (ع) می توانیم به تعمیق ارزش های حسینی جامعه شیعی بپردازیم وقتی که ارزش های حماسی ابا عبد الله الحسین (ع) در جامعه شیعی تعمیق پیدا کند و بیش از پیش تثبیت بشود آثار گرانبهای آن در ابعاد مختلف کاملا مشهود خواهد بود یکی از آثار آن استکبار ستیزی است یکی از آثار آن ظلم ستیزی است منش یکی از آن آثار اهتمام بیش از پیش دیدن داری است.
حاج آقا پناهیان به چه گوهری در اربعین رسیده است که دوست داشته باشد آنرا بادیگر افرادی که تشنه کسب معارف بلند اهل بیت هستند به اشتراک بگذارد؟
وقتی انسان در مسیر اربعین خودش را قطره ای از یک اقیانوس می بیند تجربه ای از فنافعی الله و فدای اهل بیت شدن را در جان انسان به نمایش می گذارد البته هرکسی به اندازه خودش بهره می برد از چنین تجربه ی معنوی این است که وقتی انسان در مسیر کربلا ابا عبد الله الحسین (ع) پاهایش خسته می شود و خستگی را عمیقا با جسم خودش احساس می کند ارتباط روحی اش هم با ابا عبد الحسین(ع) بیشتر می شود اصلا تا شما خرج نکنی به حد کمال نخواهد رسید.
یکی از نشانه های ایمان برای مومن را زیارت اربعین حضرت ابا عبد الله الحسین(ع) دانستند چه توفیقاتی که این همه سفارش شده از زیارت ابا عبد الله؟
بنظرم خواسته اند میعاد گاه درست کنند، ما در روایات داریم اگر کسی اهل بهشت هم باشد ولی زیارت امام حسین (ع) نرود در طبقه پایین بهشت قرار می گیرد و او در مراتب بالای بهشت راه نخواهند داد. اگر اهل بهشت باشد ، شیعه نمی تواند بدون زیارت کربلای ابا عبد الله الحسین(ع) به بهشت راه پیدا کند چون مستقلا تاکیدات فراوانی داریم بر زیارت ابا عبد الله الحسین (ع) مستقلا تاکیدات فراوانی بر پیاده روی و مستقلا یک تاکید ویژه داریم برای زیارت اربعین ، اگر این ها را با هم شیعه ی با هوش جمع می کند تبدیل می شود به یک میعاد گاه بین اللملی.
شما وسط این اربعین یک سرمایه بزرگ اجتماعی برای جهان تشیع می توانید در شکستن حیطه استکبار ببینید در احساس هویت و عزت مندی پیدا کردن شیعیان و همه آنها ببینید ؛ اساسا شما ببینید این اربعین میعادگاه که با اشاره اهل بین عصمت و طهارت شکل گرفته در چهره شیعیان اثری از غم و اندوه غربت و تنهایی نیست همه احساس عزت می کنند هم احساس فرهمندی می کنند می توانند مفتخر بشوند به ابا عبد الله الحسین(ع) یک بخشی است برای درک هویت شیعی و دینی ، اگر کسی این هویت را لمس بکند واقعا شیعه تر خواهد شد؛ شیعه بودن از یک گفت و گوی معرفتی صرف یا نظریه صرف خارج نمی شود بلکه از محدوده چند عمل عبادی و یا اخلاقی خارج می شود واقعا جان او را تبدیل می کند به جان یک مومناتی که تاسی بکند به اهل بیت عصمت و طهارت ، و هیچ کجا مثل زیارت اربعین هویت شیعه بودن حسینی بودن به انسان به دست نمی دهد همانطور که شما تا حج نروید هویت مسلمانی خودتان را دقیق نمی توانید تجربه و لمس کنید در این میعاد گاه بزرگ وقتی انسان قرار می گیرد در یک هویت شیعی و حسینی برای انسان سهل می شود.
شما اگر خودتان در اربعین در مسیر اربعین آنجا واقعا درک می کنید کی هستیم، ما عزاداران ابا عبد الله الحسین (ع) ما علاقه مندان به اهل بیت ما شیعیان امیر المومنین هویتی داریم ! این عمیقا در جان انسان می شیند و مهم ترین عامل تثبیت و توصیه معنویت شیعیان خواهد بود.
رَبَّنَا لاَ تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ ﴿۸﴾